Domoticasysteem uitgelegd

Benieuwd naar een domoticasysteem? Wij geven antwoord op de vraag wat een domotica systeem precies is, welke soorten domotica systemen er zijn en de kosten van een installatie. Om te beginnen definiëren we het woord ‘domotica’ eerst. In het Latijns betekend ‘Domus’ namelijk huis, en het tweede gedeelte, ‘tica’, wordt achter woorden gezet voor toegepaste wetenschap. Zoals eerder al bij informatica en robotica gedaan is, nu dus ook bij domotica. In de volksmond betekend domotica ook wel gebouwautomatisering of huisautomatisering.

Wat is een domoticasysteem?

Een domoticasysteem is een elektrische installatie in een gebouw of woning. Het systeem heeft als doel om actuatoren, ofwel stroomverbruikers, geautomatiseerd aan te sturen. Denk bijvoorbeeld aan rolluiken, airco of verwarming, verlichting, beveiligingstoepassingen zoals deursloten en nog veel meer.

Een domoticasysteem heeft informatie nodig om deze actuatoren aan te kunnen sturen. Deze informatie komt hedendaags vaak van een centrale app. Enkele voorbeelden zijn de Loxone app, Google Home, Smart Home (Ikea). In de aansturende app kunnen de actuatoren worden toegevoegd. Daarnaast kunnen er sensoren worden toegevoegd. Voorbeelden van domotica sensoren zijn luchtkwaliteitssensors, aanwezigheidssensors, beveiliging sensoren en dergelijke.

Als alle geïnstalleerde apparaten zijn toegevoegd aan de centrale app kunnen er schema’s worden gemaakt. We hebben een voorbeelden gemaakt van een realistisch domoticasysteem. In dit voorbeeld is het domotica systeem geïnstalleerd in een kantoorpand. In de realiteit zijn er soms wel honderden regels zoals deze in één domotica installatie.

Trigger	Reactie	Resultaat
Tijd 06:30 op ma t/m vrij	Klimaatbeheersing gaat aan	Om 07:30 is het kantoor op temperatuur
RFID druppel bij voordeur	Deur van slot, alarmsysteem uit	Kantoor is toegankelijk en het alarm is eraf
Aanwezigheidssensor presentatieruimte	Computer start op, beamer gaat aan, zonnewering naar beneden	Presentatieruimte gereed voor presentaties
Lichtsensor kantoorruimte vangt minder licht	Verlichting wordt feller	Verlichting compenseert met ondergaande zon
RFID druppel bij voordeur	Klimaatbeheersing gaat uit, deur op slot en alarm gaat aan	Het kantoor is afgesloten en de systemen staan uit

Waarom een domoticasysteem kiezen?

Zoals je ziet is een domoticasysteem een automatisering van verschillende elektrische systemen. Mensen willen dit graag voor verschillende redenen. Dit is waarom je een domoticasysteem wil:

• Gemak: Je hebt vaak al genoeg aan je hoofd. Een domoticasysteem kan de basis van je werkplek of woning voor je bedienen. Dit neemt die extra taak uit je handen, elke dag maar weer.
• Besparing: Door een geautomatiseerd klimaatsysteem kan je efficiënt omgaan met je energieverbruik. Maar wat ook mogelijk is, is bijvoorbeeld complete elektrische systemen afsluiten als er niemand aanwezig is. Denk bijvoorbeeld aan tv’s en computers die gemiddeld 17 uur per dag in stand-by modus staan. Door dit te automatiseren wordt het stroomverbruik in deze uren precies 0.
• Veiligheid: Een groot onderdeel van domotica is de beveiliging. Dat kan zijn van akoestische inbraakdetectie tot slimme deursloten en vergrendelde ruimtes in een gebouw. Door dit te automatiseren met een domoticasysteem kan je de veiligheid omhoog schroeven.
• Controle: De domoticasystemen geven controle over je gebouw of woning. Eenvoudig de camera’s bekijken wie er voor de deur staat, het deurslot vervolgens op afstand bedienen en de verlichting aanzetten. Allemaal terwijl je niet in de buurt bent.  

Beste domotica systeem

Het beste domotica systeem bestaat niet. Dit is namelijk geheel afhankelijk van de gebruiker. Zo heeft een airbnb verhuurder baat bij beveiliging en deurvergrendeling. Een woningeigenaar heeft daar aantegen vaker belang bij een goed verlichte oprit en voorverwarmde slaapkamer.

Om erachter te komen wat het beste domoticasysteem is maken we eerst een lijst. Want voor wie is een domoticasysteem nou eigenlijk?

• Huiseigenaren
• Kantoorbeheerders
• Airbnb verhuurders
• Woningcoöperaties
• Ziekenhuizen
• Beveiligingsbedrijven
• Zwembaden
• Overige geautomatiseerde gebouwen

Domoticasystemen voor kleine woningen en gebouwen

Vaak kiezen huiseigenaren en soms kantoorbeheerders voor een draadloos smarthome systeem zoals Zigbee of het Zwave protocol. Deze smarthome installaties kunnen vaak door de gebruiker zelf worden gerealiseerd. Ten opzichte van een professionele domotica installatie is zijn deze systemen beperkt in de mogelijkheden. Echter is de aanschafprijs ook minder hoog. Enkele voorbeelden van deze systemen zijn:

1. Google Home: Het smarthome platform van Google. De Google Home app staat centraal en kan worden aangestuurd door de Google Nest Speaker en door Google Assistant op de mobie. Veel producten van andere fabrikanten kunnen worden gekoppeld zoals het smarthome systeem van Ikea.
2. Amazon Alexa: De stemassistent van Amazon. Dit platform werkt eveneens met een groot aantal apparaten en het ecosysteem is goed uit te bereiden met extra functionaliteiten en vaardigheden.
3. Apple Homekit: Dit is het smarthome platform van Apple en werkt alleen met Apple producten. Het maakt gebruik van Siri en is vooral gericht op een goede beveiliging.
4. Samsung SmartThings: Eigenlijk is dit een centraal punt voor het beheren van verschillende smarthome apparaten en protocollen. SmartThings is een open platform van Samsung.

Domoticasystemen voor kantoren en grote gebouwen

Hier vallen de professionele installaties onder. Deze installaties worden meestal door een domotica bedrijf ontworpen, voorbereid en geïnstalleerd. Het voordeel hiervan zijn de extra mogelijkheden zoals automatische zonnewering of klimaatinstallaties. Deze installaties komen vaak met een service abonnement zodat er geen omkijken meer naar is. Wij hebben al eens eerder een stuk geschreven over het verschil tussen KNX en Loxone. De meeste systemen zijn of deels, of volledig bedraad. Een aantal voorbeelden van professionele domoticasystemen:

1. KNX: Een wereldwijde standaard voor woning en gebouwautomatisering. Dit domoticasysteem wordt vaak toegepast in commerciële gebouwen en minder in woningen vanwege de complexiteit en de kosten. KNX is een open systeem dat gebaseerd is op bus. Er zijn honderden verschillende fabrikanten die producten maken die comptabel zijn met het KNX systeem. Om deze reden is KNX ook het meest uitgebreid en zijn met dit domotica systeem alle mogelijk denkbare installaties te realiseren door een goed domoticabedrijf.
2. Loxone: Geboren is Oostenrijk en inmiddels in meer dan 100 landen actief. Dit domotica ecosysteem wordt heel veel gebruikt in villa’s en kleine kantoren. Omdat Loxone zelf fabrikant is zijn alle beschikbare producten in dezelfde strakke huisstyle van Loxone vorm gegeven. Omdat Loxone alles maakt, zoals verlichting, beveiliging, audio en dergelijke, is het geschikt voor mensen die hun kantoor of woning willen automatiseren.
3. Crestron: Vooral gericht op domotica oplossingen voor de zakelijke omgeving. Crestron biedt op maakt gemaakt oplossingen voor verlichting, klimaatregeling, beveiliging en audiovisuele integraties.
4. FIBARO: Een smarthome systeem dat werkt op Zwave, draadloos dus. Ondanks dit wordt het wordt het toch wel vaak toegepast door particulieren én professionals. Het is een prima, goedkoper, alternatief voor bijvoorbeeld het duurdere KNX systeem. FIBARO kan je het best laten installeren door een domotica expert.

Domoticasysteem kosten

Netzoals het ‘beste’ domoticasysteem bepalen, zijn de kosten voor een domotica systeem ook erg afhankelijk van de wensen van de gebruiker. Het verschilt namelijk of je alleen ff de lampjes gaat vervangen, of nieuwe kabels trekt om een nieuw rolgordijn te installeren. We hebben het weer in twee categorieën ingedeeld.

Kosten domoticasysteem voor kleine woningen en gebouwen

De basis domoticasystemen bestaan vaak uit een eenvoudige hub met bijbehorende apparaten. Denk bijvoorbeeld aan de Ikea hub met slimme lampen, bedienbare stopcontacten, aangesloten speaker en luchtkwaliteit apparaat. De systemen voor kleine woningen en gebouwen zijn al te realiseren vanaf €200 tot €1000,-. Natuurlijk kan dit duurder. Echter is het dan te overwegen om een professionele installatie te laten ontwerpen.

Kosten domoticasysteem voor kantoren en grote gebouwen

Hier vallen ook grote woningen en villa’s onder. Deze systemen zijn geavanceerder en zijn uit te bereiden met meer functies. Denk aan beveiliging, controle over meerdere individuele ruimtes en complexe scenario’s met verschillende sensoren. Door de vele opties kunnen de kosten al snel aanzienlijk toenemen. De kostenopbouw voor dergelijke installaties is als volgt:

• Apparaten en sensoren: Hieronder vallen de beveiliging camera’s, geïntegreerd audiosysteem, verschillende sensoren en de andere wensen van de gebruiker. Dit kan variëren van €2500,- tot €30000,- en meer.
• Installatiekosten: Dit staat vaak in verhouding tot het bedrag aan apparaten en sensoren. Meer apparaten om te installeren, meer installatiekosten. Professionele installateurs kosten tussen de €65,- en €95,- per uur. Ga van een installatie in een villa uit van één dag installeren met vier man, 16 manuren dus. Dit is zonder planning en uitwerking van de domotica installatie.
• Maandelijkse servicekosten: Sommige systemen hebben mogelijk maandelijkse servicekosten. Dit is vaak het geval als er gebruik wordt gemaakt van online gegevensopslag. Ook kan het zijn dat je domotica installateur een maandelijkse service aanbod doet. Dit kost vaak zo’n €20,- tot €60,- per maand.
• Onderhoudskosten: Als je geen maandelijkse service van je domotica installateur hebt genomen kan je te maken krijgen met onderhoudskosten. Denk aan software updates en periodieke onderhoudsbeurten van verschillende domotica systemen. Bij een goede installateur zijn deze kosten vaak €0,-. Gaat het om het vervangen van hardware dan kan het wel geld gaan kosten.

Domotica hoeft niet persé duur te zijn en is zeker de investering waard bij energie verlagende toepassingen. Het is raadzaam om eerst goed onderzoek te doen wat je precies nodig bent. Vraag ook offertes op bij verschillende leveranciers en installateurs. Er is namelijk altijd wel een oplossing die past bij jouw behoeften en budget.